Języki świata

O wilku mowa

Czerwony Kapturek i wilk na niemieckich znaczkach pocztowych
Czerwony Kapturek i wilk na niemieckich znaczkach pocztowych

Dzikość serca i mądrość, a zarazem strach i groza. Spośród wszystkich zwierząt, chyba tylko wilk wywołuje w ludziach tak skrajne emocje, od przerażenia po fascynację. W przypowieściach i mądrościach ludowych wielu narodów przypisuje mu się rolę czarnego charakteru. Nie kto inny przecież czyhał na Czerwonego Kapturka i chciał zdmuchnąć chatkę Świnkom Trzem. Jednakże, jak twierdzi profesor Henryk Okarma, to sam człowiek stworzył wilka – wykreował w swojej wyobraźni wizerunek, który odzwierciedlał nie tyle rzeczywistość, co wyobrażenia i odczucia. W efekcie powstał obraz tak ponury, że trudno o budzącego większy przestrach drapieżnika.

Nie taki wilk straszny, jak go malują. Zdrowy i niesprowokowany nie potraktuje człowieka jako zdobyczy, a wręcz za wszelką cenę będzie unikać z nim kontaktu. Ma po temu powody, gdyż przez lata był niemal powszechnie tępiony. Jeszcze w latach 60-tych w Polsce odstrzelenie wilka i wybranie szczeniąt z gniazda suto wynagradzano. Dopiero w 1988 r. wykreślony został z listy zwierząt łownych, a w 2001 uznany za chroniony. Obecnie na wielu obszarach Europy i USA podejmuje się próby przywrócenia populacji wilka, ponieważ po latach doceniono jego rolę w utrzymaniu różnorodności biologicznej. Zdaniem badacza, dr Roberta Mysłajka, nieocenione są „usługi ekosystemowe”, jakie świadczą wilki. Ich ofiarą padają często osobniki chore i najsłabsze, a ograniczenie populacji roślinożerców pozytywnie wpływa na lasy i zmniejsza szkody w rolnictwie, czynione np. przez dziki i jelenie.

Tyle, o biologii. Mocno odciśnięte ślady wilczych łap odnajdziemy w nazwach własnych i przysłowiach na całym świecie. Obecne są w imionach i nazwiskach, od swojskich Wilczyńskich i latynoskich Lopezów po nordyckich Ulfów, Ralfów i Adolfów (najmniej chlubny posiadacz tego imienia swoją mazurską siedzibę nazwał nomen omen Wilczym Szańcem). Niejeden wilk zapewne przebiegł przez liczne na świecie Guadalupe, kanadyjskie Rivière-du-Loup czy świętokrzyskie Wilczyce. Bogata lista „odwilczych” złotych myśli istnieje niemal we wszystkich językach świata, w tym również popularne, a pochodzące z łaciny: homo homini lupus (człowiek człowiekowi wilkiem), lupus in fabula (o wilku mowa), lupi in vestimentum ovium (wilk w owczej skórze).

Niedający się zniewolić drapieżnik do dziś inspiruje. Wiele pokoleń zbuntowanej młodzieży wyrosło na kultowej powieści Hermana Hessego „Wilk stepowy”, do dziś uznawanej za biblię outsiderów i nonkonformistów. Wilkołakiem staje się Jack Nicholson, a Kevin Costner tańcząc z wilkami zyskuje przychylność Sioux’ów. Również, bardzo współcześnie Leonardo di Caprio, jako Wilk z Wall Streat dzięki drapieżnym zrachowaniom szybko wspina się na szczyt.

Czy dzisiejsi ludzie mają czego zazdrościć wilkom? Na pewno wiele, począwszy od przestrzeni do życia. Dziki wilk nie dałby się zamknąć w ciasnych pokojach, ulicznych korkach a następnie w korporacyjnych boksach, ponieważ podstawowa potrzeba każdej watahy to własne terytorium, które średnio zajmuje 250 km². Następnym, za czym mogą zatęsknić odurzeni wszechobecną chemią ludzie jest ostrość zmysłów. Wilki „żyją nosem”, w skrajnie niekorzystnych warunkach potrafią wyczuć zdobycz z odległości 300 metrów, jeśli tylko jednak dostaną „wiatr w nozdrza” ich węch sięga nawet do 2,5 km. Kolejnym godnym pozazdroszczenia są silne więzi łączące żyjące ze sobą rodziny wilków, dla których watahy stanowią schronienie, a dowodzące nimi basior i wadera, najczęściej pozostają sobie wierne aż do śmierci jednego z nich.

Na koniec, dla tych którzy porzucają swoje marzenia, warto spojrzeć na wilki, zwłaszcza te młode, które z prawdziwą siłą i determinacją potrafią niejednokrotnie przemierzać setki kilometrów, aby zrealizować swój życiowy cel: zdobyć partnera, zabezpieczyć odpowiednią bazę żerową i ustanowić swoje wyłączne terytorium. A jeśli tego mało, to zwyczajnie, jak wilki dajmy się naturze zaciągnąć do lasu…

 

 

 

https://m.facebook.com/Poliglotteblog

Jeden Komentarz

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: