Języki świata

Língua portuguesa

Zakończony w ubiegłą niedzielę turniej Euro 2016 z bijącym sercem śledziło tysiące kibiców, również tych, spośród ponad 1,2  Francuzów o portugalskich korzeniach. Wielu z nich swoje emocje ulokowało po środku boiska, ponieważ dla nich Francja i Portugalia stanowią dwie ojczyzny.

Portugalczycy to jedna z najliczniejszych mniejszości narodowych zamieszkałych nad Sekwaną i Loarą. Ze względu podobieństwo językowo – kulturowe, w większości znakomicie odnajdują się we francuskim społeczeństwie. Zdarza się jednak, że w miastach o licznych portugalskich diasporach, można odnaleźć enklawy, których mieszkańcy przebywają i pracują tylko wśród swoich rodaków, nie widząc potrzeby nauki języka francuskiego.

W portugalskiej dzielnicy Marsylii rozgrywa się słynna scena oświadczyn z filmu „Love Actually”. To właśnie przy niej miliony kobiet, bożonarodzeniową porą ronią łzy, marząc o Collinie Firth, pokonującym trudy języka, aby w asyście tłumu, łamanym portugalskim wyznać miłość pięknej Aurelii.

https://youtu.be/iTHksT8tv2Y

Ze swoim szeleszczącym i nosowym brzmieniem, portugalski przez wielu uważany jest za jeden z najpiękniejszych języków świata. Poprzez nagromadzenie głoski „sz”, bywa często dźwiękowo porównywany do polskiego, lub rosyjskiego. Językiem tym od lat zauroczona jest Iza Klementowska, autorka książek poświęconych Portugalii („Samotność Portugalczyka”) i jej dawnej mozambickiej kolonii („Szkielet białego słonia”). Reportażystka zwraca uwagę na wielość krótkich i jednosylabowych słów:

Portugalski przypomina czasem rozmowę z dzieckiem, choć znaczenia nie zawsze są dziecinne: bala – pocisk, bimbo – wieśniak, bobo – błazen, elo – ogniwo, – zwolennik,– wiara, fofo – miękki, lobo – wilk, lua – księżyc, nono – dziewiąty, – zła, nu – nagi, – stopa, tolo – głupi, cu –dupa, vôo – fruwanie”.

Mieszkańcy zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego nie należą do entuzjastów zmian. Swoisty tradycjonalizm przejawia się w zwyczaju suszenia prania na ulicach, uwielbieniu do mocnej kawy (um café lub uma bica) z budyniowym ciastkiem pastel de nata na śniadanie, jak również w niezmienności imion, najczęściej nadawanych dzieciom:

Rok 1960: José, João, António, Maria, Ana.

Rok 1980: José, João, António, Maria, Ana.

Rok 2000: José, João, António, Maria, Ana.

Rok 2010: José, João, Rodrigo, Maria, Ana.

Rok 2013: João, Rodrigo, José, Maria, Matilde.

Portugalski należy do najszerzej rozprzestrzenionych języków świata, jako ojczystym włada nim ponad 250 milionów osób. Ta imponująca statystyka, jest w znacznej mierze zasługą 200- milionowej populacji Brazylii, ale należy również pamiętać o innych portugalskojęzycznych krajach: Angoli, Gwinei, Mozambiku, Republice Zielonego Przylądka, Timorze Wschodnim i chińskim Makau i oczywiście samej Portugalii.

Zakres terytorialny języka odzwierciedla dawną potęgę imperium kolonialnego, po którym do dziś pozostały tęskne pieśni fado i słynne portugalskie saudade. Ta swoista melancholia szczególnie dotkliwa jest w dzisiejszych czasach, kiedy Portugalia do zmaga się ze skutkami kryzysu finansowego – jednej z wyższych w Europie stóp bezrobocia, oraz rosnącym zubożeniem społeczeństwa.

Ciekawym zjawiskiem jest odwrócenie kierunku przepływu ludności. Dziś, to nie Portugalia kusi mieszkańców dawnych kolonii, ale właśnie one, a szczególnie Angola, stają się coraz bardziej atrakcyjnym celem imigracji dla Portugalczyków. Z różnych źródeł wynika, że w ostatnich latach przeniosło się ich do Angoli ponad 200 tysięcy, w większości dobrze wykształconych inżynierów, techników i przedsiębiorców. Specjaliści potrzebni są do budowy dróg, rozwoju infrastruktury , oraz pracy przy wydobyciu złóż naturalnych, w jakie obfituje ten kraj – diamenty, ropa naftowa i złoto.

Coraz bardziej zatem przesuwają się proporcje osób mówiących po portugalski w samym sercu dawnego imperium, na korzyść dawnych terytoriów zdobytych. Cieszmy się zatem z mistrzostwa i chwały piłkarskiej Portugalii, stanowią one bowiem dla nich osłodę w ciężkich czasach kryzysu.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: