• Języki świata,  Kultura

    Ladino – ginący język zapisany w piosence

    Języki, podobnie jak całe kultury niejednokrotnie wystawiane były na wiatry historii. Zakazywane, zdominowane przez inne, lub wyrywane ze swoich korzeni. Przechodziły głębokie transformacje a często zanikały.  Średnio co 14 dni umiera jeden, wraz z ostatnią władającą nim osobą. Tak samo jak ludzie, jedne języki mają więcej, inne mniej szczęścia. Wybrańcem wśród nich jest ladino. Posiada bowiem niezwykle charyzmatyczną, zmysłową i porywającą ambasadorkę – Yasmin Levy. Ladino to język judeo–hiszpański, którym posługują się Sefardyjczycy, czyli potomkowie wygnanych u schyłku średniowiecza z Hiszpanii Żydów (Seferad oznacza po hebrajsku Hiszpanię). Opuszczenie przez nich Półwyspu Iberyjskiego poprzedzone było długimi latami cierpienia. Licznych pogromów, palenia żywcem, zamykania w gettach (juderiach), oraz zmuszania do porzucenia swojej…

  • Języki świata,  Podróże

    Co nas wkurza, a za co kochamy Francuzów?

    Mesdames et Messieurs! Dziś co nieco o języku francuskim i samych Francuzach, szczególnie że Paryż niezmiennie od lat cieszy się dużą popularnością, jako kierunek weekendowych wypadów naszych rodaków. Będą wśród nas zapewne również ambitni poligloci, pragnący sprawdzić swoją znajomość języka Moliera, choćby po to, aby zamówić kawę, czy wino w restauracji. Dla nich życzenia powodzenia – bon courage! Niezmierzone są bowiem zasoby mimiki francuskich kelnerów w celu wyrażenia, jak bardzo nie są w stanie zrozumieć obcokrajowców. Dla pocieszenia powiem, że jeśli taka ekspresja kogoś zdenerwuje, to na pewno nie będzie w swoim rozdrażnieniu sam. Dumni aroganci Tak się składa, że pomimo swojej malowniczości i licznych zabytków, Francja a zwłaszcza Francuzi…

  • Języki świata

    Żywiołowe duende, czy melancholijne saudade?

    Za oknami wiosna, zieleni się i kwitną drzewa. Ta wspaniała i długo wyczekiwana pora roku, powoduje ożywienie nie tylko w świecie roślin, ale również w ludzkich sercach, co często pragniemy wykrzyczeć, wypowiedzieć, lub nawet wyśpiewać. Jednak czy sama polszczyzna oferuje nam wystarczająco bogate pokłady, aby wyrazić wszystkie nasze  emocje? Czy posiadamy dostatecznie wyrażeń, aby myśli nadać słowo? We wszystkich językach istnieją pojęcia, które są w zasadzie nieprzetłumaczalne, na przykład polskie babsko, cielsko, dziadzisko są nieprzekładalne na  angielski, enjoy trudno natomiast jednoznacznie oddać w polskim.  Dzieje się tak, ponieważ każdy język ma swoją warstwę ukrytą, intuicyjną i zrozumiałą jedynie, dla osób wyrosłych w jego kręgu. Istnieją również słowa, które w szczególny…

  • Języki świata

    Odrodzenie języka hebrajskiego, na kartach „Opowieści o miłości i mroku”

    Od 1 kwietnia na ekranach kin gości „Opowieść o miłości i mroku”. Ekranizacja autobiograficznej powieści wybitnego izraelskiego pisarza Amosa Oza. Książka opowiada o trudnych i naznaczonych historią dziejach rodziny pisarza. Film natomiast w szczególny sposób skupia się na relacji autora, wówczas małego chłopca, z chorą na depresję matką. W obu przypadkach tłem dla opowieści jest Jerozolima lat 40-tych i początku 50-tych. Moment narodzin syjonizmu i wielkiego powrotu Żydów do Ziemi Obiecanej. Jest to również czas, kiedy odrodził się język hebrajski. Język, w którym napisana została „Opowieść o miłości i mroku”. Kilka tygodni temu plakat, zapowiadający zbliżającą się premierę filmu skłonił mnie do powrotu do tej  przepięknej powieści, którą po raz…